Publicaties Bas
Het kleedje voor Hitler (2023)
Het onderzoek naar het naziverleden van mijn Duitse familie nam bijna 10 jaar in beslag en is het meest persoonlijke boek dat ik heb geschreven.
Toen ik dertien was hoorde ik bij de afwas van mijn Duitse tante Rosi voor het eerst dat Luise, een aardige oudtante de weduwe was van Hitlers trouwste generaal, Alfred Jodl en dat hij tijdens het Proces van Neurenberg als oorlogsmisdadiger ter dood was veroordeeld. Het werd het startpunt van een lange zoektocht naar de vraag wat mijn familieden deden, dachten en voelden tijdens het nazi-regime.
Recensies en reacties
Het Kleedje voor Hitler is bekroond met de Libris Geschiedenis Prijs 2024. Oorspronkelijkheid, leesbaarheid en historische degelijkheid zijn daarbij de belangrijkste criteria.
‘In dit goedgeschreven boek verweeft Bas von Benda-Beckmann zijn boeiende familieverleden met de turbulente geschiedenis van Duitsland in de negentiende en twintigste eeuw. Door fascinerende personages op te voeren en gebruik te maken van een grote rijkdom aan bronnen geeft hij inzicht in het leven en denken van de lage adel van Duitsland, maar kweekt hij ook begrip voor de omstreden keuzes die richting de Tweede Wereldoorlog werden gemaakt. Het historisch onderzoek is voorbeeldig, en het resultaat een pageturner die je in één keer uitleest.’ (Juryrapport Libris Geschiedenis Prijs)
‘Via zijn familie neemt de historicus de lezer mee op een huiveringwekkende reis door het Derde Rijk. Maar ondertussen stelt hij zichzelf ook voortdurend vragen over wat hij eigenlijk aan het doen is’. (Jeroen van der Kris, NRC)
‘Het kleedje voor Hitler is niet alleen kritisch, onthullend en goedgeschreven, maar ook onwaarschijnlijk fascinerend (…). Al in de eerste hoofdstukken wordt duidelijk waarin de kracht van deze familiegeschiedenis ligt: de rijkdom van de bronnen in combinatie met een groot doorzettingsvermogen en een grondige kennis van de Duitse geschiedenis.’ (Frank van Vree, Groene Amsterdammer)
Na het Achterhuis (2020)
Deze studie vervolgt de zoektocht die Otto Frank, die als enige van de acht onderduikers van het Achterhuis de Holocaust overleefde, is begonnen.
Door het bijeenbrengen van al het beschikbare archiefmateriaal, aangevuld met getuigenverklaringen en ‘indirect bewijs’, is geprobeerd om zo dicht mogelijk bij de kampervaringen van de acht onderduikers te komen. Dit boek kwam tot stand op basis van uitvoerig onderzoek van Erika Prins en in samenwerking met andere medewerkers van de Anne Frank Stichting, Esther Göbel, Gertjan Broek en Teresien da Silva.
Recensies en reacties
‘Op grond van allerlei bronnen komt komt historicus Bas von Benda-Beckmann in zijn nieuwe boek heel dicht bij de kampervaringen van alle acht onderduikers in het Achterhuis’ (Jeroen van der Kris, NRC)
Het Oranjehotel (2019)
Hoe was het om gevangen te zitten tijdens de Duitse bezetting? In dit boek onderzoek ik de geschiedenis van het Oranjehotel: de belangrijkste Duitse gevangenis op Nederlands grondgebied.
Aan de hand van Duitse gevangenisadministratie, interviews, dagboeken, brieven, memoires en strafdossiers onderzocht ik het dagelijks leven van de Scheveningse gevangenen, bewakers en andere betrokkenen. Ik laat zien dat hun achtergronden veel diverser waren dan vaak wordt aangenomen en ik stel het beeld bij van het Oranjehotel als een exclusieve bewaarplaats van verzetshelden door een veelzijdiger en breder perspectief te bieden.
Recensies en reacties
Het Oranjehotel is geplaatst op de longlist voor de Libris Geschiedenis Prijs 2020
‘Von Benda-Beckmann heeft een fijn afgestelde antenne voor onuitgesproken vooroordelen, dubbele betekenissen en andere geheimen die in de vele door hem geraadpleegde bronnen verborgen liggen. Hij is een meester in het tussen de regels door lezen.’ (Nederlands Dagblad)
Trouw publiceerde een interview waarin ik veel ruimte kreeg om te vertellen over het onderzoek.
De Velser Affaire (2013)
In dit boek onderzoek ik de Velser-affaire: de theorie dat communistische verzetsmensen in Haarlem en Velsen zouden zijn verraden door ambtenaren van politie en justitie, mogelijk zelfs in opdracht van de Nederlandse regering in Londen.
Ik laat zien dat er geen sprake was van een groot en omvattend complot onder leiding van minister-president Gerbrandy, dan wel prins Bernhard. Wel was er sprake van ernstige misstanden en politiek gemotiveerde strijd binnen het verzet, in de regio Haarlem maar ook landelijk.
Recensies en reacties
Het boek haalde in 2014 de shortlist van de Libris Geschiedenis Prijs:
‘Von Benda oordeelt genuanceerd en maakt de moeilijke afwegingen voorstelbaar en brengt zo de discussie over “de grijstinten” in bezetting en verzet een stap verder.’ (Juryrapport)
‘Een voorbeeldige historische reconstructie.’ (Robin te Staa, NRC)
German historians and the bombing of German Cities (2010)
In mijn promotieonderzoek laat ik zien dat Duitse historici al veel vroeger dan vaak is aangenomen over de bombardementen schreven en debatteerden.
De boeken en artikelen over de geallieerde luchtaanvallen leggen sterk de nadruk op Duits slachtofferschap en vormen daarmee een soms impliciet, soms expliciet commentaar op het debat over de Duitse schuldvraag en de Holocaust.